Beeldspraak

14 november 2011 door Marco de Groot

Moe maar voldaan keert de muzikant huiswaarts. Uit de reacties van het publiek leek hij op te kunnen maken dat het optreden geslaagd was. Aan de taxichauffeur, die deze avond meermaals het ritje tussen station en concertzaal had gemaakt, vraagt ie: ‘En? Wat vind jij eigenlijk van me?’ ‘Het is niet mijn muziek, meneer’ zegt ie eerlijk, ‘maar ik heb veel enthousiaste passagiers gehad vanavond’. Nog voor een brede glimlach bij de muzikant tot volle wasdom kan komen, vervolgt de chauffeur: ‘hoewel anderen spraken over de zoveelste herhaling.’ Stilte. ‘Maar mijn dochter is fan van u hoor’, probeert hij iets goed te maken, ‘ze was onthutst na die botte recensies laatst’.

De vraag naar het beeld dat een ander van jou heeft, is de klassieke imago-vraag. Het imago is een mentaal beeld van iets (of iemand, een merk, product, bedrijf of organisatie), dat je plaatst ten opzichte van iets soortgelijks. Het imago is vooral gestoeld op persoonlijke ervaringen; een subjectief en daarmee vaak vertekend beeld. Hoewel de chauffeur het concert niet zelf gezien had, wist hij op basis van eigen ervaring dat het niet zijn muziek was. Er is dus een bepaalde mate van kennis nodig om een imago te kunnen vormen.
Tegelijkertijd bestaat ook een beeld dat vooral gebaseerd is op ervaringen waar we niet persoonlijk bij betrokken zijn. De passagiers, de dochter, maar ook recensies in de media dragen in het genoemde voorbeeld bij aan dit collectieve beeld, dat we reputatie noemen. Bij reputatie gaat het om de vraag hoe anderen over jou spreken. En dat kan invloed hebben op je imago.

Online reputatieonderzoek
De vraag naar reputatieonderzoek van bedrijven neemt merkbaar toe. Dit lijkt mede een gevolg van de sterke opkomst van social media. Dag in, dag uit wordt immers zichtbaar gesproken over allerlei merken en bedrijven. Zijn het vooral superpromoters die zich roeren, of zijn het anti-promoters die hun negatieve ervaringen delen? En wat is de invloed van dit collectieve beeld?

Uit analyses van Blauw Research blijkt dat hoe minder eigen informatie voorhanden is, hoe sneller men uitgaat van de heersende opinie. Wie dichtbij een merk (organisatie, etc.) staat, zal merken dat imago en reputatie lang niet altijd overeen hoeven te komen. Voor sterke merken geldt wel dat imago en reputatie dicht bij elkaar liggen. Blijkbaar bevat de collectieve opinie in dat geval al veel betrouwbare informatie, die overeenkomt met het persoonlijke oordeel. Voor minder sterke merken is de beeldvorming minder robuust en wordt deze sneller beïnvloed door andere factoren. Het is daarom raadzaam beide beelden goed op het netvlies te hebben!