Uw eerste indruk is meestal de beste

4 oktober 2011 door Marco de Groot

Wie aan onderzoek deelneemt, treft bovenstaand advies regelmatig aan. De opstellers van de vragenlijst willen hiermee zeggen: twijfel niet te lang over het antwoord, vertrouw op je eerste ingeving en ga door met de volgende vraag. Geen gek advies, want de waarde van het onderbewuste boven bewust gerationaliseerde gedachtespinsels wordt steeds vaker aangetoond. Denk alleen maar aan de (vaak hilarische) gevolgen van twijfel, die quizpresentatoren opzettelijk uitlokken door een kandidaat te vragen: ‘Weet u het zeker?’. Bovendien, menig onderzoek belooft u een maximale interviewduur…niet te lang aarzelen dus! Wat wel gek is, is dat we als onderzoekers tot voor kort maar weinig gebruik maakten van uw aarzelingen!

In verschillende imagostudies nemen we tegenwoordig een Association Game op. Behalve dat respondenten aangeven welke aspecten zij wel of niet bij een bedrijf of organisatie vinden passen, legt het instrument nauwkeurig vast hoe lang wordt nagedacht over het antwoord. En daar blijkt veel informatie in te zitten!

Een voorbeeld: ik ken verschillende organisaties waarbij besluitvormingsprocessen dusdanig veel tijd in beslag nemen, dat gestelde deadlines vaak al gepasseerd zijn voordat een start gemaakt is. U begrijpt dat ik niet veel tijd nodig zou hebben om een voor zo’n organisatie passend imagoaspect aan te geven. De vriendelijkheid die ik bij deze organisaties ervaar, is vaak echter net zo passend, maar toch twijfel ik net wat langer met mijn antwoord. En juist dat wordt nu haarfijn zichtbaar!

Waar we tot dusver vertrouwden op eerste ingevingen, blijkt nu dat sommige aspecten veel nadrukkelijker (lees: sneller) geassocieerd worden met een organisatie dan andere! Door middel van tijdmeten zien we dat er gemiddeld (!) meerdere tienden van seconden verschil zit in de beoordeling van imagoaspecten.

Het mooie is dat het invullen van vragenlijsten met tijdselement ook nog eens leuk is! Respondenten zijn dan ook blij met de Association Game. En opdrachtgevers met de extra dimensie die we op deze manier aan imago-onderzoek kunnen toevoegen.