Is werk het tegenovergestelde van spel?

The opposite of play is not work, it’s depression. Dat zegt Dr Stuart Brown, wetenschapper en auteur van het boek ‘Play: How It Shapes the Brain, Opens the Imagination, and Invigorates the Soul’.

Tekst gaat verder onder de afbeelding
Ontwikkeling | Blauw Research

Hij geeft daarin aan dat we door te spelen onze hersenen ontwikkelen. Dat we ons door te spelen kunnen voorbereiden op dingen die kunnen gebeuren en dan per ongeluk mooie ontdekkingen doen. Ik denk dat zulke ontdekkingen wat kunnen toevoegen in bedrijven en bij de overheid.

Toch heeft ‘spelen’ niet per definitie een goede naam in de grote mensen wereld. In elk geval worden spel-elementen lang niet altijd begroet met de verwachting dat deelnemers er slimme dingen door gaan bedenken. Dat merk ik als ik met managers of workshopdeelnemers praat over bijvoorbeeld LEGO Serious Play®, een instrument om strategische vraagstukken mee te beantwoorden.

De reden dat ‘spelen’ binnen een werkcontext niet altijd gezien wordt als iets positiefs, is waarschijnlijk dat veel mensen het associëren met het spelen van een kind. Spelen om de tijd door te brengen, je fantasie te gebruiken, en ongestructureerd bezig te zijn zonder een bepaald doel na te streven. Of zoals Dr. Stuart Brown het definieert: “geabsorbeerd worden door een schijnbaar zinloze activiteit die leuk is en waardoor je jezelf en je gevoel voor tijd vergeet.” Vooral dat ‘zinloos bezig zijn’, strookt niet met wat organisaties willen.

Er is echter duidelijk onderscheid tussen kinderspel en het soort ‘serious play’ dat in een zakelijke workshop geïntegreerd kan worden. Kort gezegd, komt het neer op drie grote verschillen. Het eerste is dat een goede ‘business game’ wél een doel heeft, bijvoorbeeld het ontwikkelen van een nieuwe strategie. Of het vertalen van een strategie in ander gedrag, zoals customer centricity omzetten in de manier waarop afdelingen met elkaar communiceren.

Een tweede verschil met kinderspel is dat een succesvol spel op de werkvloer gebonden is aan een heldere structuur en duidelijke spelregels. Geen vrijblijvendheid, maar afspraken over bijvoorbeeld de samenstelling van teams, een tijdlimiet om een spelfase te doorlopen, een bepaalde bijdrage die van iedereen verwacht wordt. En niet te vergeten: afspraken over wat er na afloop gedaan wordt met de tijdens het spel geleerde lessen.

Tenslotte gaat het bij zakelijke spellen om het gebruik van verbeelding en niet om pure fantasie. Het verschil tussen die twee is dat je in je fantasie alle beperkingen van de werkelijkheid opheft, terwijl je met het gebruik van verbeelding juist binnen de werkelijkheid blijft. Alleen biedt het spel je handvatten om eens anders tegen die werkelijkheid aan te kijken. Denk aan het verbeelden van bepaalde toekomstscenario’s en wat jij zou doen als die gebeurtenissen zich zouden voordoen. Dankzij je verbeelding kun je dat uitspelen, ‘beleven’ en ervan leren.

Dus voor wie het brein wil ontwikkelen en mooie ontdekkingen wil doen “add some play to work!”